(untitled) (Modern education and development, 2025)
Deviant xulq, odamning ijtimoiy me’yorlarga, qoidalar va odatlarga zid bo’lgan xatti-harakatlarini ifodalaydi. Bu holat, asosan, jamiyat tomonidan qabul qilingan normativ xulq-atvorlarning buzilishi sifatida qaraladi. Deviant xulqning shakllanishi ko’plab omillarga, jumladan, genetik, psixologik, ijtimoiy va madaniy ta’sirlarga bog’liq bo’lishi mumkin. Yoshlar orasida deviantsiya, o’zgaruvchan ijtimoiy sharoitlar, ta’limdagi muammolar, oilaviy nizolar va boshqa turli xil omillar tufayli keng tarqalgan. Pedagogik nuqtai nazardan, deviantsiya – bu o’quvchilarning yoki yoshlarning normativ xulq-atvor me’yorlaridan chetga chiqishi, ularning ta’lim jarayoniga va ijtimoiy hayotga moslashishidagi qiyinchiliklarni anglatadi. Bunday holatlar, o’z navbatida, o’quvchilarning akademik muvaffaqiyatlariga, ijtimoiy o’zaro aloqalariga, va ular bilan ishlashdagi pedagogik yondashuvlarga jiddiy ta’sir ko’rsatishi mumkin. Deviant xulqni tahlil qilish va unga to’g’ri pedagogik yondashuvni ishlab chiqish jamiyatda ma’naviy va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ijtimoiy pedagogika, bu turdagi xulqni o’rgatish va unga qarshi kurashish, yoshlarning salbiy xulq-atvorlarini oldini olish va ularni ijtimoiy normaga mos ravishda tarbiyalash uchun samarali metodlarni ishlab chiqish uchun zarurdir. Deviant xulq bilan bog’liq pedagogik muammolarni hal etishda, ota-onalar, pedagoglar, psixologlar va boshqa mutaxassislarning hamkorligi katta ahamiyatga ega. Bunday yondashuvlar yoshlarni o’z hayotiga mas’uliyatli yondashishga, jamiyat me’yorlariga moslashishga va ijtimoiy muhitda muvaffaqiyatli bo’lishga yordam beradi.