(untitled) (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Nutqning yo‘qligi bolaning mukammal rivojlanishi va atrofdagilar bilan muloqat qilishini keskin cheklaydi. Bu esa o‘z navbatida, ongning asta-sekin rivojlanishdan orqada qolishiga olib keladi va u amalda ikkilamchi xususiyatga ega bo‘ladi. Alaliya bilan kasallangan bolalar oligofren (ongi rivojlanmagan) bolalardan farq qiladi: nutqni shakllanish darajasiga qarab va maxsus o‘qitish bilan ta’sir etish natijasida aqliy jihatdan orqada qolish asta-sekin yo‘qolib boradi.Nutq buzilishini shakllanish sabablari markaziy nerv sistemasini organik jarohatlanishi bilan bog‘langandir. Ularga quyidagilar kiradi: bosh miyani jaroxatlanishi ( meningo-ensefalit, qizilcha, jaroxatlanishdan keyingi asoratlar); tug‘ruqning og‘ir kechishi va tez tug‘ish oqibatida miyaga qon quyilishi; bolaning ona qornida rivojlanish bosqichida, tug‘ruq vaqtida, shuningdek, bolaning bir oylikdan bir yoshgacha bo‘lgan dastlabki rivojlanish bosqichida moddalar almashinuvining buzilishi. Bundan tashqari og‘ir rahit kasalligi, nafas yo‘llarini kasallanishi, xayotining dastlabki oylarida uyqusi va ovqatlanishini buzilishi boshidan kechirgan bolalarda ham alaliya paydo bo‘lishi mumkin.