DEKKER VA BANKIR ALGORITMI RESURS BOSHQARUVI VA BLOKLANISHLARNI OLDINI OLISH (ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В МИРЕ, 2025)
Ushbu maqolada operatsion tizimlarda jarayonlar o‘rtasida o‘zaro to‘qnashuvsiz (synchronization) ishlash muammosi va uning yechimlari bo‘lmish Dekker algoritmi hamda Bankir algoritmi (Dijkstra tomonidan taklif etilgan) haqida so‘z boradi. Dekker algoritmi — ikki jarayon orasida o‘zaro to‘qnashuvlarsiz ishlashni ta'minlaydigan eng qadimgi algoritmlardan biri bo‘lib, kritik bo‘lim (critical section) muammosini yechishga xizmat qiladi. Bankir algoritmi esa tizim resurslarini boshqarishda o‘ta muhim hisoblanib, potentsial blokirovka (deadlock) holatlarini oldini olishga yordam beradi. Maqolada har ikkala algoritmning ishlash prinsipi, afzalliklari, cheklovlari va amaliy qo‘llanilishi tahlil qilinadi. Bu algoritmlar nafaqat nazariy jihatdan, balki amaliy dasturiy tizimlarda ham muhim o‘rin egallaydi.