JAMIYAT TARAQQIYOTIDA ROBOTOTEXNIKA, AVTOMATLASHTIRISH VA SANOAT INTELLEKTUAL TIZIMLARI KIRIB KELISHINING SALBIY VA IJOBIY TOMONLARI - Normamatov Xayriddin Mengniyevich; Xo‘jamqulov Ergash Farhod o‘g‘li (PEDAGOGS, 2025)
Annotatsiya: Ushbu maqola robototexnika, avtomatlashtirish va sanoat intellektual tizimlari (AI) ning jamiyat taraqqiyotidagi ijobiy va salbiy ta’sirini IMRAD metodologiyasi asosida o‘rganadi. Tadqiqotda adabiyot tahlili, statistik ma’lumotlar, X platformasidagi jamoatchilik fikrlari va real misollar (Yaponiya, Germaniya, AQSh) qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ushbu texnologiyalar ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi (masalan, Tesla’da xarajatlar 25% ga kamaydi), tibbiyotda yutuqlarga erishadi (AI saratonni 95% aniqlik bilan aniqlaydi) va ta’limda innovatsiyalarni rag‘batlantiradi (2024 yilda 12 million o‘quvchi STEM kurslarida qatnashdi). Biroq, salbiy oqibatlar ham muhim: avtomatlashtirish 2023 yilda 1,5 million ish o‘rnini yo‘qotdi, ijtimoiy tengsizlikni kuchaytirdi (kam malakali ishchilar daromadi 15% ga kamaydi) va etik muammolarni (xolislik, maxfiylik) keltirib chiqardi. Muhokamada texnologik rivojlanishning uzoq muddatli foydalari va qisqa muddatli xavflari muvozanatlash uchun ta’limni qayta ko‘rib chiqish, qonunchilikni mustahkamlash va ijtimoiy dasturlarni joriy etish taklif qilinadi. Maqola xulosa qiladiki, faqat strategik boshqaruv orqali ushbu texnologiyalardan barqaror jamiyat rivoji uchun foydalanish mumkin.