LEYSHMANIOZ KASALLIGINING TARQALISHI VA IQLIM O’ZGARISHINING UNGA TA’SIRI. - Ismoilov Diyorbek Shahobiddin o`g`li; Xamidov Mehroj Elmurot o`g`li; Sharipova Farida Salimdjanovna (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya: Bu maqolada leyshmanioz kasalligining tarqalishiga iqlim o’zgarishining qanday ta’sir qilishini tahlil qilish maqsad qilingan. Leyshmanioz, Parazitik kasalliklar orasida keng tarqalgan bo’lib, odamlar va hayvonlar orasida maxsus tashuvchisi (iskabtoparlar) orqali tarqaladi. Boshqa invazion kasalliklar kabi, leyshmaniozning tarqalishi va yuqoridagi kasalliklarning sodir bo’lishi iqlim sharoitlariga bog’liqdir. O’zgaruvchan iqlim, ayniqsa, harorat, yog’ingarchilik, va sharoitlarning o’zgarishi bu kasallikning tashuvchisi va patogenlarini yangi hududlarga olib keladi. Maqolada, leyshmanioz kasalligining tarqalishini o’zgartiruvchi iqlim omillari (masalan, haroratning ko’tarilishi, yog’ingarchilik miqdorining o’zgarishi va toza suvning kamayishi) o’rganiladi. Shuningdek, leyshmaniozning ekologik o’zgarishlar va odamlar hayotiga ta’siri haqida tahlil qilinadi. Maqola iqlim o’zgarishining leyshmaniozga ta’sirini tushunish orqali, uning profilaktika va davolash usullarini takomillashtirishga yordam berishga qaratilgan. Maqolada leyshmaniozning tarqalishini oldini olish uchun zarur bo’lgan sanitar- gigienik chora-tadbirlar va profilaktika strategiyalariga ham e’tibor qaratilgan. Bunda, global va mahalliy darajadagi ekologik tadbirlar, kasallik tarqalishini kamaytirishga qaratilgan samarali choralar hamda iqlim o’zgarishiga qarshi kurashish bo’yicha tadqiqotlar tahlil qilinadi. Umuman olganda, ushbu maqola leyshmaniozning ekologik, iqlim va sog’liqni saqlash jihatlari bilan bog’liq muammolarni muhokama qiladi va bu kasallikning oldini olish va davolashda iqlim omillarining ahamiyatini tushunishga yordam beradi.