KEKSA AHOLIDA O’TKIR APPENDITSIT: KLINIK XUSUSIYATLARI, DIAGNOSTIKASI VA DAVOLASH USULLARI - Abidov O'.O (TADQIQOTLAR, 2025)
O’tkir appenditsit, keng tarqalgan xirurgik holati bo’lib, u keksalarda yuzaga kelganda o’ziga xos qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. Garchi u appenditsit holatlarining 5-10% ini tashkil etsa-da, keksa yoshdagi insonlarda kasallikning uchrashi tezligi yiliga taxminan 10000 odamdan 1,5-2 ta holatni tashkil etadi. Ushbu sharh 65 yosh va undan katta bo’lgan bemorlarda appenditsitning epidemiologiyasi, klinik ko’rinishi, diagnostik muammolari, davolash variantlari va natijalarini ko’rib chiqadi. Keksalarda odatda atipik alomatlar kuzatiladi, bu esa diagnostika kechikishiga va asoratlarning yuqori darajaga ko’tarilishiga olib keladi. Ushbu guruhda perforatsiya ko’rsatkichlari 30-50% ni tashkil etadi, bu yosh bemorlarda kuzatilgan 20% dan ancha yuqori bo’lib, o’lim darajasi 5-15% ni tashkil etadi, yosh guruhlarda esa bu ko’rsatkich 1% dan kam. Komorbitlar va atipik belgilarning mavjudligi diagnostikani yanada qiyinlashtiradi. Tasvirlash usullari, xususan, KТ, yuqori aniqligi sababli juda muhim hisoblanadi. Davolash rejalari har bir bemorga individual ravishda tanlanishi kerak, jarrohlik va konservativ usullar orasidagi xavf va foydalarni muvozanatlash kerak. Minimal invaziv bo’lgan laparoskopik appendektomiya tezroq tiklanishni ta’minlaydi, ammo bemorning umumiy sog’lig’i ehtiyotkorlik bilan hisobga olinishi lozim.