FARG'ONA VODIYSIGA INTRODUKSIYA QILINGAN DORIVOR INGICHKA BARGLI LAVANDA (LAVANDULA ANGUSTIFOLIA MILL) O‘SIMLIGIGAABIOTIK OMIL (QURG‘OQCHILIK)NI TA’SIRI O‘RGANISH. - Odilova Zulayxo Zohidjon qizi in; Anvarjonova Zebo Zafarjon qizi; Maxmudova Barno Jaloliddin qizi; Maxmudov Valijon Madaminovich (TADQIQOTLAR, 2025)
Annotatsiya Maqolada  lavanda  o‘simligini  yetishtirishda  suvning  ahamyati  o‘rganildi. Ma’lumki  lavanda  o‘simligi  efir  moylar  miqdori  ko‘pligi  va  manzarali  tur  sifatida mashhurligi uchun bugungi kunda butun dunyo bo‘ylab bu o‘simlikka talab ortmoqda. Biroq  global  o‘zgaruvchan  iqlim  sharoiti  va  qurg‘oqchilik  ushbu  o‘simlikning  efir moylarining tarkibidagi kimyoviy birikmalarga o‘z ta’sirini o‘tkazmoqda. Uzoq vaqt sodir bo‘ladigan qurg‘oqchilik o‘simlikda hosilning yo‘qolishi va efir moyi tarkibini o‘zgarishiga olib kelmoqda. Ushbu tadqiqotda asosiy o‘stiriladigan lavanda turlarining suv  tanqisligidan  so‘ng  qayta  sug‘orilgan  o‘simlikdagi  kimyoviy  birikmalar  tahlil qilindi. Tajribada uzoq muddatli qurg‘oqchilikdan so‘ng o‘simlikda glukoza, saxaroza, melezitoza  va  rafinozaning  to‘planishi  aniqlandi,  ammo  alluloza,  fruktoza  va  D-sellobiozaning miqdori kamayishi kuzatildi. Aminokislatalar, gidrokafein kislatasi va kofein kislatasi  sezilarli darajada to‘plangan. Uzoq muddatli qurg‘oqchilik o‘simlikda shuningdek  galactinol,  poliollar  va  arabitol  moddalarini  kamayishiga  olib  kelgan. Qurgoqchilikdan  so‘ng  o‘simliklar  qayta  sug‘orilganda  uning  tarkibidagi  ayrim birikmalar  qayta  tiklanmadi.  Bizning  tadqiqotimiz  shundan  iboratki,  suv yetishmovchiligi  lavanda  barglarining  birlamchi  va  ikkilamchi  metobolitik jarayonlariga o‘z ta’sirini o‘tkazdi va efir moyi ishlab chiqarishda  lavanda sanoatiga kuchli ta’sir ko‘rsatishini takidlaydi.