TRANSFORMATORLARNI YUKLAMA MARKAZIGA O‘RNATISH ORQALI ENERGIYA ISROFINI KAMAYTIRISH - Bahodirov Sherdor; Topvoldiyev Nodirbek Abdulhamid o‘g‘li (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Transformatorlar energiyani bir voltajdan boshqasiga o’zgartiruvchi asboblar bo’lib, elektr tarmog’ida keng qo’llaniladi. Ammo, transformatorlar ishlaganda ular energetik yo’qotishlarga sabab bo’lishi mumkin, chunki energiya uzatish jarayonida ba’zi miqdordagi energiya issiqlikka aylanadi. Bu yo’qotishlar ikkita asosiy turga bo’linadi: • Magnetik yo’qotishlar (yadroning yo’qotishlari): Bu yo’qotishlar, transformatorning yadro materiali orqali o’tadigan magnit oqimlari natijasida yuzaga keladi. • Elektrik yo’qotishlar (o’tkazgichlarning yo’qotishlari): Bu yo’qotishlar, transformatorning o’rta qismida tok oqimi orqali hosil bo’ladi. Yuklama markazi va energiya samaradorligi Yuklama markazi (yoki markazlashtirilgan energiya uzatish tizimi) – bu tarmoqda energiya ishlab chiqarish va uni iste’molchilarga etkazib berish jarayonini boshqaradigan asosiy nuqta. Yuklama markazlari ko’pincha energiya taqsimotining o’rtasida joylashgan bo’lib, ularning maqsadi energiya ta’minoti va tarmoqning samaradorligini yaxshilashdir. Transformatorlarni yuklama markazlariga o’rnatishning asosiy foydalari: • Energiyani samarali taqsimlash: Agar transformatorlar iste’molchilarga yaqin o’rnatilsa, energiya yo’qotishlari kamayadi, chunki uzoq masofalarga uzatish jarayonida energiya yo’qotishlari juda katta bo’lishi mumkin. • Yuklama markazining optimallashuvi: Tarmoqdagi yuklama markazlarini samarali joylashtirish va ularga transformatorlarni o’rnatish orqali, energiya ta’minotining barqarorligini oshirish mumkin. • Energiyani tejash: Transformatorlarning energiya isrofi kamaytiriladi, bu esa butun tarmoqda energiya tejashga olib keladi.