O‘SPIRINLARNING IJTIMOIY PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI - Tog‘onova Sanobar Qo‘ziboyena; Egamberganova Asal G‘ayrat qizi (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
O‘smirlardan farqli o‘laroq ilk o‘spirnlar katta hayotni tasavvur etmaydilar, balki unda ishtirok etadilar. O‘spirinlarni hali to‘la katta deb hisoblab bo‘lmaydi. Chunki ularning shaxsiy xususiyatlari hali bolalikni kuzatish mumkin. Bu ularning fikrlarida berayotgan baholarida, hayotga va o‘z kelajaklari munosabatlarida ko‘zga tashlanadi. Ko‘pchilik o‘spirinlar maktabni tugatish vaqtiga kelib ham kasb tanlashga nisbatan ma’suliyatsiz yondoshadilar. Bu davr o‘spirinning ahloqan o‘z –o‘zini anglashi shuningdek, ahloqning yangi bosqichiga o‘tishi bilan xarakterlanadi. Intelekti yaxshi rivojlangan o‘spirinlar kattalarni tashvishga solayotgan masala muammolarini tushina oladilar va ularni muhokama eta oladilar. O‘spirin yoshdagilar esa savollarga to‘g‘ri javobni topishda ko‘proq kattta kishilar foydalanadigan manbalarga murojaat etadilar. Bunday manbalar asosan real, ko‘p qirrali, murakkab insoniy munosabatlar va ilmiy – ommabop badiiy,publitsistik adabiyotlar, sanoat asarlari, matbuot, radio, televideniya bo‘lib hisoblanadi. Bugungi o‘spirinlarga hayotga nisbatan xushyor, aqliy –amaliy qarash, erkinlik va mustaqillik hos. Ular haqqoniy bo‘lish tushunchasiga ham real tarzda yondoshmoqdalar.Masalan o‘rgan yillardek «xaqqoniylik bu hammaga bir hil emas, balki har kimdan imkoniyatiga qarab va hammaga ishiga yoki inson manfaatalriga qo‘shgan hissasiga qarab belgilanadi» deb tushunadilar va talqin etadilar. Maktabni tugallash vaqtiga kelib juda ko‘p o‘smirlar ahloqiy jixatdan shakillangan va ma’lum ahloq normalari qatoiylashgan xususiyatlarga ega bo‘ladilar.