METABOLIK SINDROMDA KO‘Z TOMIRLARI ENDOTELIYSIDAGI PATOLOGIK O‘ZGARISHLARNI BIOKIMYOVIY MARKERLAR ORQALI BAHOLASH - Jo’rayeva Gulrux Bafoyevna (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya. Ushbu maqolada metabolik sindromga (MS) chalingan bemorlarda ko‘z tomirlari endoteliysida yuzaga keladigan patologik o‘zgarishlarni baholashda biokimyoviy markerlarning ahamiyati o‘rganildi. Tadqiqotga 12 nafar MS tashxisi qo‘yilgan bemor jalb qilindi. Bemorlarning qon zardobida azot oksidi (NO), endotelin-1, VCAM-1, ICAM-1 va E-selectin darajalari aniqlandi hamda oftalmoskopiya orqali ko‘z tomirlaridagi mikroangiopatik o‘zgarishlar baholandi. Natijalar NO darajasining pasayishi va boshqa markerlarning oshishi endotelial disfunktsiyaning kuchayganini ko‘rsatdi. Bu holat mikrosirkulyatsiyaning buzilishi, ko‘z tomirlari devorlarining yallig‘lanishi va o‘tkazuvchanligining ortishi bilan bog‘liq ekanligi aniqlandi. Biokimyoviy markerlar MSda ko‘z mikrotomirlari holatini baholashda muhim diagnostik vosita sifatida taklif qilinadi.