GAZ TAQSIMLASH STANSIYALARIDA GAZGA HID BERISH JARAYONI - Murodov Sobir Botirovich (Ta’lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada gaz taqsimlash stansiyalarida tabiiy gazga hid berish (odoratizatsiya) jarayoni va uning texnologik ahamiyati yoritilgan. Tabiiy gaz hidsiz bo‘lgani sababli, uning sizib chiqishini o‘z vaqtida aniqlash uchun maxsus odorant moddalar qo‘shiladi. Maqolada odoratizatsiyaning asosiy usullari – dozatorli va absorbsiyali usullar tahlil qilinib, ularning afzalliklari va qo‘llanilish sohasi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, maqolada odorant sifatida ishlatiladigan asosiy moddalar – merkaptanlar va tiopenlarning xususiyatlari haqida ma’lumot berilgan. Gazning sifati va xavfsizligini ta’minlash uchun odoratizatsiya jarayoni doimiy monitoring va nazoratni talab qiladi. Shu bois maqolada odorant miqdorini to‘g‘ri dozalash va uni tekshirish tizimlari yoritilgan. Xavfsizlik choralariga alohida e’tibor qaratilib, xodimlarning malakasini oshirish, shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish va favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlik ko‘rish muhimligi ta’kidlangan. Shuningdek, odoratizatsiya jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy texnologik uskunalar haqida ham fikr yuritilgan. Mazkur maqola gaz ta’minoti tizimida ishlovchi mutaxassislar va muhandislar uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.