XITOZAN-1,2,4-TRIAZOL-3D METALL KOMPLEKSLARINING MIKROBLARGA QARSHI XUSUSIYATLARI: YANGI BIRIKMALAR SINTEZI VA QO'LLANILISHI - Sharopov Jahongir Mustaqim o’g’li; Sharafov Abbos Shokir o’g’li (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya:Ushbu  maqolada  xitozan  asosida  1,2,4-triazol  hosilalari  bilan sintez qilingan o‘tuvchi metall komplekslarining (Fe(II), Co(II), Ni(II), Cu(II), Zn(II), Mn(II),  Cr(III))  sintezi,  koordinatsion  tuzilmalari,  spektroskopik  xususiyatlari  va mikroblarga qarshi faolligi tahlil qilingan. Komplekslar Shiff asoslari, "click" kimyosi va to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘lash kabi usullar bilan hosil qilingan bo‘lib, ularning IR, UV-Vis,  FTIR,  XRD,  SEM,  TEM  va  boshqa  instrumental  usullar  orqali  tuzilmalari aniqlangan.  Tadqiqotlar  natijasida  Co(II),  Cu(II)  va  Zn(II)  komplekslarining bakteriyalarga, zamburug‘larga va ayrim hollarda viruslarga qarshi yuqori faollikka ega ekani aniqlangan. Xususan, bu komplekslar biomembrana bilan elektrostatik ta’sir, ferment  inhibatsiyasi  va  oksidlovchi  stress  mexanizmlari  orqali  mikroorganizmlar faoliyatini  susaytiradi.  Mazkur  moddalarning  farmatsevtika  va  agrotexnologiyada qo‘llanilishi istiqbolli hisoblanadi.