TRANSFORMATORLARNI YUKLAMA MARKAZIGA O‘RNATISH ORQALI ENERGIYA ISROFINI KAMAYTIRISH - Bahodirov Sherdor; Topvoldiyev Nodirbek Abdulhamid o‘g‘li (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Transformatorlar  energiyani  bir  voltajdan  boshqasiga  o’zgartiruvchi  asboblar bo’lib, elektr tarmog’ida keng qo’llaniladi. Ammo, transformatorlar ishlaganda ular energetik yo’qotishlarga sabab bo’lishi mumkin, chunki energiya uzatish jarayonida ba’zi  miqdordagi  energiya  issiqlikka  aylanadi.  Bu  yo’qotishlar  ikkita  asosiy  turga bo’linadi:  •  Magnetik  yo’qotishlar  (yadroning  yo’qotishlari):  Bu  yo’qotishlar, transformatorning yadro materiali orqali o’tadigan magnit oqimlari natijasida yuzaga keladi.  •  Elektrik  yo’qotishlar  (o’tkazgichlarning  yo’qotishlari):  Bu  yo’qotishlar, transformatorning o’rta qismida tok oqimi orqali hosil bo’ladi. Yuklama markazi va energiya samaradorligi Yuklama markazi (yoki markazlashtirilgan energiya uzatish tizimi) – bu tarmoqda energiya  ishlab  chiqarish  va  uni  iste’molchilarga  etkazib  berish  jarayonini boshqaradigan asosiy nuqta. Yuklama  markazlari ko’pincha energiya taqsimotining o’rtasida  joylashgan  bo’lib,  ularning  maqsadi  energiya  ta’minoti  va  tarmoqning samaradorligini yaxshilashdir. Transformatorlarni yuklama markazlariga o’rnatishning asosiy foydalari:  • Energiyani samarali taqsimlash: Agar transformatorlar iste’molchilarga yaqin o’rnatilsa,  energiya  yo’qotishlari  kamayadi,  chunki  uzoq  masofalarga  uzatish jarayonida energiya yo’qotishlari juda katta bo’lishi mumkin.  •  Yuklama  markazining  optimallashuvi:  Tarmoqdagi  yuklama  markazlarini samarali  joylashtirish  va  ularga  transformatorlarni  o’rnatish  orqali,  energiya ta’minotining barqarorligini oshirish mumkin.  • Energiyani tejash: Transformatorlarning energiya isrofi kamaytiriladi, bu esa butun tarmoqda energiya tejashga olib keladi.