ELEKTR YURITMALAR. BOSHQARISH VA HIMOYA APPARATLARI. - Bahodirov Sherdor; Topvoldiyev Nodirbek Abdulhamid o‘g‘li (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Boshqaruv apparatlari. Boshqaruv apparatlari asosan quyidagi elementlarni o’z tarkibiga oladi: 1.  Boshqarilayotgan  koordinatalar  darajasi  va  o’zgarish  xarakterlarini aniqlovchi dasturiy qurilmalar. 2. Ekektr yuritmaning o’zini ishlashi va texnologik jarayonning borishi haqida ma’lumot beruvchi texnologik parametrlar va rostlanuvchi koordinatalar datchiklari. 3.  Koordinata  va  parametrlar  datchiklari  va  dasturiy  qurilmalar  signallari asosida  boshqaruv  signallarini  ishlab  chiquvchi  rostlsgichlsr  va  funktsional o’zgartkichlar. 4.  Signallar  turi  va  darajasi,  tok  turi  bo’yicha  kirish  va  chiqish  signallarini uyg’unlashtirish  hisobiga  barcha  parametrlarni  bir  tizimga  bog’lash  imkonini beruvchi kelishtiruvchi elementlar. Boshqaruv  apparatlariga  rubilnik,  o’chirgichlar,  qaytaulagichlar,  knopka stantsiyalari,  magnitli  ishga  tushirgichlar,  boshqaruv  relelari,  turli  datchiklar, chegaralovchi o’chirgichlar, reostatlar va boshqa apparatlar kirishi mumkin. Magnitli ishga tushirgich – asosan uch fazali ist’emolchilarni (xususan elektr dvigatellarni  tarmoqqa  ulash  yoki  uzish,  o’ta  qizishdan  himoyalash)  boshqarishga mo’ljallangan kompleks apparatdir. Magnitli ishga tushirgichning asosiy elementlari. PME rusumli magnitli ishga tushirgichningning umumiy ko’rinishi 14.1-rasmda keltirilgan. Magnitli ishga tushirgichlar iste’molchilarni nol himoyasini ta’minlaydi. Agar tarmoqda birdan kuchlanish yo’qolsa, dvigatel tarmoqdan uzilib, uni qayta ulash faqat operator tomonidan tegishli tekshiruvdan so’ng amalga oshiriladi.