O‘SPIRINLARNING IJTIMOIY PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI - Tog‘onova Sanobar Qo‘ziboyena,; Egamberganova Asal G‘ayrat qizi, (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
O‘smirlardan farqli o‘laroq ilk o‘spirnlar katta hayotni tasavvur etmaydilar, balki unda ishtirok etadilar. O‘spirinlarni hali to‘la katta deb hisoblab bo‘lmaydi. Chunki ularning shaxsiy xususiyatlari hali bolalikni kuzatish mumkin. Bu ularning fikrlarida berayotgan baholarida, hayotga va o‘z kelajaklari munosabatlarida ko‘zga tashlanadi. Ko‘pchilik o‘spirinlar maktabni tugatish vaqtiga kelib ham kasb tanlashga nisbatan ma’suliyatsiz  yondoshadilar.  Bu  davr  o‘spirinning  ahloqan  o‘z  –o‘zini  anglashi shuningdek, ahloqning yangi bosqichiga o‘tishi bilan xarakterlanadi. Intelekti yaxshi rivojlangan o‘spirinlar kattalarni tashvishga solayotgan masala muammolarini tushina oladilar va ularni muhokama eta oladilar. O‘spirin yoshdagilar esa savollarga to‘g‘ri javobni topishda ko‘proq kattta kishilar foydalanadigan manbalarga murojaat etadilar. Bunday manbalar asosan real, ko‘p qirrali, murakkab insoniy munosabatlar va ilmiy – ommabop badiiy,publitsistik adabiyotlar, sanoat asarlari, matbuot, radio, televideniya bo‘lib hisoblanadi.     Bugungi o‘spirinlarga hayotga nisbatan xushyor, aqliy –amaliy qarash,  erkinlik  va  mustaqillik  hos.  Ular  haqqoniy  bo‘lish  tushunchasiga  ham  real tarzda yondoshmoqdalar.Masalan o‘rgan yillardek «xaqqoniylik bu hammaga bir hil emas,  balki  har  kimdan  imkoniyatiga  qarab  va  hammaga  ishiga  yoki  inson manfaatalriga  qo‘shgan  hissasiga  qarab  belgilanadi»  deb  tushunadilar  va  talqin etadilar.  Maktabni  tugallash  vaqtiga  kelib  juda  ko‘p  o‘smirlar  ahloqiy  jixatdan shakillangan va ma’lum ahloq normalari qatoiylashgan xususiyatlarga ega bo‘ladilar.