METABOLIK SINDROMDA KO‘Z TOMIRLARI ENDOTELIYSIDAGI PATOLOGIK O‘ZGARISHLARNI BIOKIMYOVIY MARKERLAR ORQALI BAHOLASH - Jo’rayeva Gulrux Bafoyevna (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya.  Ushbu  maqolada  metabolik  sindromga  (MS)  chalingan bemorlarda  ko‘z  tomirlari  endoteliysida  yuzaga  keladigan  patologik  o‘zgarishlarni baholashda biokimyoviy markerlarning ahamiyati o‘rganildi. Tadqiqotga 12 nafar MS tashxisi qo‘yilgan bemor jalb qilindi. Bemorlarning qon zardobida azot oksidi (NO), endotelin-1,  VCAM-1,  ICAM-1  va  E-selectin  darajalari  aniqlandi  hamda oftalmoskopiya  orqali  ko‘z  tomirlaridagi  mikroangiopatik  o‘zgarishlar  baholandi. Natijalar  NO  darajasining  pasayishi  va  boshqa  markerlarning  oshishi  endotelial disfunktsiyaning  kuchayganini  ko‘rsatdi.  Bu  holat  mikrosirkulyatsiyaning  buzilishi, ko‘z tomirlari devorlarining yallig‘lanishi va o‘tkazuvchanligining ortishi bilan bog‘liq ekanligi  aniqlandi.  Biokimyoviy  markerlar  MSda  ko‘z  mikrotomirlari  holatini baholashda muhim diagnostik vosita sifatida taklif qilinadi.