STRESS OMILLAR TA’SIRIDA GIPOTALAMO–GIPOFIZ–O‘SIMTA (GGU) TIZIMI TO‘QIMALARINING GISTOMORFOLOGIK O‘ZGARISHLARI - Ibaydullayev Naimaxon Adilbekovna; Xadjaeva Muqaddas Sati Maxamatovna (Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi, 2025)
Annotatsiya Stress  —  organizmning  ichki  va  tashqi  muhit  omillariga  moslashish reaksiyasidir. Bu jarayon organismning homeostazini saqlashga qaratilgan murakkab mexanizmlarni ishga tushiradi. Biologik omillar (infeksiyalar, travma, og‘ir jismoniy sharoit),  kimyoviy  omillar  (zaharli  modda,  toksinlar),  ruhiy  omillar  (ortiqcha psixologik  yuk,  xavotir,  qo‘rquv)  va  ijtimoiy  omillar  (oilaviy  nizolar,  ish  joyidagi stress, ijtimoiy cheklovlar) stressning asosiy turlarini tashkil qiladi. Stress sharoitida gipotalamo–gipofiz–o‘simta tizimi organizmning markaziy nevroendokrin boshqaruv markazi sifatida faollashadi va gormonlar sintezi tezlashadi. Ayniqsa, kortikotropin–rilizing  gormon  (CRH),  adenokortikotropin  gormon  (ACTH)  va  glukokortikoidlar darajasi oshishi tufayli to‘qimalar va hujayralarda morfologik, funksional o‘zgarishlar yuzaga keladi.