"Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi" jurnali pedagogik faoliyat bilan shug‘ullanayotgan professor -o‘qituvchlarning faoliyatini keng miqyosda yoritish va ularning ta’lim rivojiga qo‘shayotgan xissalari, ilmiy yutuqlarini o‘z saxifalarida aks ettirgan xolda respublika miqyosida va undan tashqarida keng ommani qo‘llab quvvatlash va soxani rivojlantirish maqsadiga safarbar etishdan iborat.
ONLAYN ARBITRAJDA AVTOMATLASHTIRILGAN QARORLAR QABUL QILISHDA ARBITRNI SUN’IY INTELLEKTGA ALMASHTIRISH MASALASI: NAZARIY VA AMALIY MUAMMOLAR
Annotatsiya: mazkur maqolada nizolarni onlayn hal qilish tizimida sun’iy intellektdan foydalanish, uning ahamiyati, onlayn arbitrajda sun’iy intellekt texnologiyalaridan foydalanishning bir qancha ustunliklari va kamchiliklari, onlayn arbitrajda AI-arbitrlardan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlarini, huquqiy to‘siqlarini, xalqaro tajribasini hamda texnologik va axloqiy muammolari tahlil qilinadi. Tadqiqot metodologiyasi sifatida taqqoslama huquqshunoslik, hujjat tahlili va xalqaro amaliyot monitoringi usullaridan foydalanildi.
Kirish so‘zlar: Artificial intellegence, Online Dispute Resolution, UNCITRAL, Digital Economy Report, AI-arbitr, algoritm, UNCITRAL Model Law.
Annotatsiya: Ushbu maqolada tarbiya fanining maqsad va vazifalari, uni o‘qitishning asosiy tamoyillari, qo‘llaniladigan metodlari hamda samarali o‘qitish shartlari tahlil qilinadi. Tarbiya jarayonida shaxsning barkamol bo‘lib voyaga yetishi uchun o‘qituvchining ma’naviy saviyasi, oilaviy tarbiya bilan uyg‘unlik, zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish va sinfdan tashqari faoliyatni samarali tashkil etish zarurligi yoritilgan. Maqolada tarbiyaning jamiyat uchun komil insonni shakllantirishdagi ahamiyati ham keng ko‘rsatib beriladi.
Kalit so‘zlar: Tarbiya, maqsad, vazifa, tamoyil, metod, o‘qituvchi, oila, hamkorlik, shaxs, barkamol inson, pedagogik texnologiya, samaradorlik
ПРОЕКТНЫЙ ПОДХОД К УПРАВЛЕНИЮ УТИЛИЗАЦИЕЙ СМАРТФОНОВ В УЗБЕКИСТАНЕ: АКТУАЛЬНЫЕ ВЫЗОВЫ И БУДУЩИЕ ВОЗМОЖНОСТИ
отходы (e-waste) представляют собой один из наиболее быстрорастущих классов отходов в мире. К ним относятся устройства, работающие на электричестве или батареях, включая компьютеры, телевизоры, бытовую технику и, в частности, смартфоны. По классификации, e-waste делится на крупногабаритные (холодильники, стиральные машины), мелкие (пылесосы, тостеры) и информационно-коммуникационные устройства, к которым и относятся мобильные телефоны. Неправильная утилизация таких отходов создает экологические и экономические риски: попадание в окружающую среду тяжёлых металлов (свинца, ртути, кадмия) приводит к загрязнению почв и вод, а утрата ценных редкоземельных и драгоценных металлов, содержащихся в устройствах, — к прямым экономическим потерям.
ZO’RAVONLIK HOLATLARINI OLDINI OLISHNING DOLZARB PSIXOLOGIK MASALALARI HAMDA IJTIMOIY YONDASHUVLAR
Annotatsiya: Har qanday zo’ravonlikka uchragan bola o'z-o'zini hurmat qilmaslik, o'zini past baholash, aybdorlik hissi, uyat tuyg'ularini boshdan kechiradi, u o'zining eng yomoni ekanligiga doimiy ishonadi. Natijada, bolaga boshqalarning hurmatiga erishish, muvaffaqiyat, tengdoshlar bilan muloqot qilish qiyin bo’ladi.
Kalit so’zlar: jismoniy zo’ravonlik, psixologik zo’ravonlik, jinsiy zo’ravonlik, stress, ishonchsizlik, depressiya, o’zini past baxolash,ruhiy holat , psixik jarayonlar, muloqot, depressiv xulq.
RATSIONAL VA IRRATSIONAL IFODALARNING INTEGRALLARINI HISOBLASHNING BA’ZI INNOVATSION USULLARI
Annotatsiya.Ma’lumki noaniq va aniq integrallar matematik analizning katta qismini tashkil etadi.Bunda ulani hisoblash usullari va boshqa fanlarga oid masala-larni yechishga tadbiqlari qaraladi.Bunda ularga oid masalalarni yechishda talaba-lar tez - tez uslubiy qiyinchiliklarda duch keladilar.Shuning uchun bu maqolada bir qancha innovatsion usullar tavsiya etiladi.
Kalit so’zlar.Noananaviy noma’lun koefisentlar usuli,trigonometrik o’zgaruvchi almashtirishusuli ,geometrik usul.
СОВРЕМЕННЫЕ ПРИНЦИПЫ ТЕРАПИИ ХРОНИЧЕСКИХ ГЕПАТИТОВ
Резюме: В обзоре анализируются современные представления о механизмах формирования фиброза печени при хронических диффузных заболеваниях печени. Показана актуальность и клиническая значимость оценки степени фиброза, указаны методы ранней диагностики фиброза печени и его прогрессирования. Представлены современные принципы терапии хронических гепатитов различной этиологии на основании многочисленных клинических и экспериментальных исследований, описанных в отечественной и зарубежной литературе. Подробно описаны основные направления комплексной программы лечения с характеристикой основных препаратов этиотропной и патогенетической терапии, целью которой является коррекция универсальных звеньев фиброгенеза печени. Убедительно представлена обратимость фиброза печени при эффективной противовирусной терапии у больных хроническим вирусным гепатитом. В настоящее время остается актуальным дальнейшее изучение клинико-иммунологических аспектов фиброгенеза при хронических диффузных заболеваниях печени для усовершенствования антифибротической терапии.
Ключевые слова: хронический гепатит, фиброз печени, этиотропная и патогенетическая терапия. C
TARBIYA JARAYONIDA OILA,MAHALLA HAMDA TA’LIM MUASSASALARINING O’RNI VA HAMKORLIGI
Annotatsiya: Mazkur maqolada tarbiya jarayonida oila, mahalla hamda ta’lim muassasalarining o‘zaro aloqalari, ularning hamkorlikdagi faoliyati va farzand tarbiyasiga ko‘rsatadigan ta’siri ilmiy-nazariy va empirik misollar asosida yoritiladi. Shuningdek, O‘zbekistonda tarbiya tizimini takomillashtirish yo‘nalishlari hamda oila, mahalla va ta’lim muassasalari hamkorligining samaradorligini oshirish bo‘yicha takliflar keltiriladi.
Kalit so‘zlar: tarbiya, oila, mahalla, ta’lim muassasasi, uzluksiz ta’lim, hamkorlik, shaxs rivojlanishi, ijtimoiylashuv, ma’naviyat.
SHAXSNING RIVIJLANISHINING INDIVIDUALLIK XUSUSIYATLARI VA ULARNING ROLI
Annotatsiya: Ushbu maqolada shaxsning rivojlanish jarayonida individuallik xususiyatlarining o‘rni va ahamiyati yoritilgan. Shaxsning individual fazilatlari — temperament, xarakter, qobiliyat, ehtiyoj va qiziqishlarning o‘zaro uyg‘unlashuvi uning ijtimoiy hayotga moslashuvi hamda ta’lim-tarbiyada muvaffaqiyat qozonishida muhim rol o‘ynashi ta’kidlanadi. Tadqiqot davomida shaxs rivojida psixologik va pedagogik yondashuvlarning o‘zaro bog‘liqligi, shuningdek, tarbiya jarayonida individuallikni hisobga olishning samaradorlikka olib kelishi ilmiy tahlil qilingan. Maqolada shaxsning rivojlanishida individual xususiyatlarning roli nazariy va amaliy misollar asosida ochib berilgan bo‘lib, u pedagogik jarayonlarda shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni keng qo‘llash zarurligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar: shaxs, rivojlanish, individuallik, xarakter, temperament, iqtidor, ijodkorlik, ijtimoiylashuv.
AMERIKA, XITOY VA O’ZBEK ADABIYOTIDA RUHIY JAROHAT OBRAZLARI: QIYOSIY TAHLIL.
Annotatsiya: Ushbu maqolada Amerika, Xitoy va O‘zbekiston adabiyotida ruhiy jarohat motivi, uning badiiy obrazlarda ifodalanishi hamda ijtimoiy-ma’naviy jarayonlar bilan uzviy bog‘liqligi tahlil etiladi. Amerika adabiyotida XX asr yozuvchilari asarlarida urush, irqchilik va shaxsiy iztiroblar asosiy mavzuga aylangan bo‘lsa, Xitoy adabiyotida tarixiy inqiloblar, mafkuraviy tazyiqlar va an’anaviy qadriyatlar bilan modernizm to‘qnashuvi ruhiy jarohatlarning manbai bo‘lgan. O‘zbek adabiyotida esa sovet davri tazyiqlari, milliy uyg‘onish, mustaqillik davri ruhiy iztiroblari va jamiyatdagi ijtimoiy o‘zgarishlar ruhiy jarohat motivlarini shakllantirgan. Qiyosiy tahlil ruhiy jarohatning milliy madaniyat va tarixiy jarayonlar bilan bog‘liqligini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar: Ruhiy jarohat, adabiy obraz, qiyosiy tahlil, Amerika adabiyoti, Xitoy adabiyoti, O‘zbek adabiyoti, travma, milliy xotira, shaxsiy iztirob.
RUHIY JAROHAT POETIKASINING BADIIY VOSITALARI VA ESTETIK XUSUSIYATLARI.
Annotatsiya: Ushbu tezisda ruhiy jarohat poetikasining badiiy vositalari va estetika unsurlari o‘rganiladi. Kirish qismida mavzuning dolzarbligi va terminologiyasi yoritiladi. Tahlil va muhokada – ruhiy jarohat konsepsiyasi, metafora va alegoriya orqali mazmunni boyitish, poetik imijlarni shakllantirish, til-uslublarning estetik kuchi, musiqiylik, ritm, ahamiyati kabi jihatlar tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar: Ruhiy jarohat, Poetika, Badiiy vosita, Estetika, Metafora, Imij, Ritm, Til-uslub, Alegoriya, Poetika tahlili
XALQARO FOND BIRJALARI RIVOJLANISH XUSUSIYATLARI VA ULARDAN O‘ZBEKISTONDA FOYDALANISH IMKONIYATLARI.
Annotatsiya: Ushbu tezis xalqaro fond birjalari (ayniqsa investitsion fondlar, UCITS, global birjalar) rivojlanish xususiyatlarini tahlil qiladi, ularning afzalliklari va cheklovlarini ko‘rib chiqadi, hamda O‘zbekiston kontekstida ulardan foydalanish imkoniyatlarini baholaydi. Tezisda bozorlarga kirish, boshqaruv, likvidlik, regulyatsiya, investor huquqlari kabi muhim jihatlar ko‘rib chiqiladi hamda O‘zbekistonda bunday mexanizmlarni joriy etish istiqbollari tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar: Xalqaro fond birjalari, UCITS, Investitsion fondler, Bozor regulyatsiyasi, Investor huquqlari, O‘zbekiston Kapital bozorining rivoji, Likvidlik va diversifikatsiya, Privatisatsiya va IPO
Annotatsiya: Xalqaro fond birjalari, ya’ni aktsiyalar, obligatsiyalar va boshqa moliyaviy instrumentlar savdosini amalga oshiruvchi global bozorlar, zamonaviy iqtisodda investitsiya uchun muhim platformalardir. Ularning rivojlanish xususiyatlari — elektronlashtirilgan infrastrukturadan tortib, likvidlik, regulyatsiya va xalqaro integratsiyaga qadar — iqtisodiy o‘sishga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada xalqaro birjalarning rivojlanish trendlari tahlil qilinadi, ularning O‘zbekistonda joriy etilishi va integratsiyalashtirish imkoniyatlari model tarzida ko‘rib chiqiladi.
Kalit so‘zlar: Xalqaro fond birjalari, Rivojlanish xususiyatlari, Global kapital bozori, O‘zbekiston, Integratsiya imkoniyatlari, Likvidlik va regulyatsiy
ONOMASTIK BIRLIKLARNING OʻQUV LUGʻATLARIDA LINGVISTIK TALQINI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada onomastik birliklarning o‘quv lug‘atlarida lingvistik talqini ilmiy-nazariy nuqtai nazardan yoritilib, til tizimining muhim qismini tashkil etuvchi toponim, antroponim, etnonimlarning o‘quv lug‘atlarida berilishi, izohli yondashuvlar va talqin uslublari tahlil qilinadi. Shuningdek, onomastik birliklarni o‘rganishda tilshunoslikning tarixiylik, leksikografiya va semantik tahlil kabi asosiy tamoyillar qo‘llanilganligi namoyon qilinadi.
Kalit so‘zlar: Onomastik birliklar, o‘quv lug‘atlari, lingvistik talqin, toponim, antroponim, etnonim, leksikografik yondashuv.
ATMOSFERA HAVOSINING IFLOSLANISHI VA KIMYOVIY TAHLIL USULLARI
Annotatsiya: Ushbu maqolada atmosfera havosining ifloslanishi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan kimyoviy tahlil usullari atroflicha tahlil qilinadi. Avvalo, havo ifloslanishining turlari va uning inson salomatligi hamda atrof-muhitga ta’siri haqida umumiy ma’lumot beriladi. Keyingi bo‘limda zamonaviy analitik metodlar — gaz xromatografiyasi, spektrometriya, diffuziya trubalari, qo‘llaniladigan sensor tizimlar, mass-spektrometriya (jumladan aerosol mass spektrometriya), termal desorbsiyadan foydalangan VOC tahliliga qadar — muhokama qilinadi. Shuningdek, Oʻzbekiston sharoitida monitoring tarmog‘i va xalqaro tashabbuslar misollar bilan mustahkamlanadi. Xulosa qismida kimyoviy tahlil usullarining ahamiyati, dolzarbligi va kelajak yo‘nalishlari ko‘rsatib o‘tiladi.
Kalit so‘zlar. havo ifloslanishi, kimyoviy tahlil usullari, gaz xromatografiya, spektrometriya, mass-spektrometriya, diffuziya trubasi, VOC tahlili, monitoring, REM me’yori, Global Atmosphere Watch
BOSHLANG‘ICH SINFLARDA DARS O‘TISHDA DIDAKTIK O‘YINLARDAN FOYDALANISH
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’lim jarayonida didaktik o‘yinlardan foydalanishning ahamiyati, ularning o‘quvchilarning bilish faoliyati, tafakkuri va dunyoqarashini rivojlantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, didaktik o‘yinlarning samaradorligini oshirish usullari, metodik tavsiyalar va amaliy tajribalar keltirilgan.
Kalit so‘zlar: Boshlang‘ich ta’lim, didaktik o‘yin, metodika, rivojlantirish, ta’lim samaradorligi, ijodkorlik.
O‘ZBEKISTONDA ORFAN KASALLIKLARNING UCHRASH CHASTOTASINI BAHOLASH
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada O‘zbekistonda orfan kasalliklarning uchrash chastotasini baholash masalasi yoritilgan. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tasnifiga ko‘ra, orfan kasalliklar kam uchraydigan, ammo og‘ir kechadigan va hayot sifati hamda davomiyligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan kasalliklar hisoblanadi. Tadqiqotda respublika miqyosida mavjud statistik ma’lumotlar, klinik kuzatuvlar hamda xalqaro tajribalar asosida orfan kasalliklarning tarqalishi, diagnostika jarayonidagi qiyinchiliklar va ularni erta aniqlashning ahamiyati tahlil qilindi. Shuningdek, sog‘liqni saqlash tizimida monitoringni kuchaytirish, genetik tadqiqotlarni kengaytirish va milliy reyestr yaratish bo‘yicha takliflar ishlab chiqildi.
Kalit so‘zlar: Orfan kasalliklar, kam uchraydigan kasalliklar, O‘zbekiston, uchrash chastotasi, epidemiologiya, genetik tadqiqot.
IJTIMOIY SOHADA PSIXOLOGIK YORDAM — JAMIIYATNING RUHIY SALOMATLIGINI ASRASH YO‘LI
Ushbu maqolada ijtimoiy sohada psixologik yordam ko‘rsatishning jamiyat ruhiy salomatligini saqlashdagi o‘rni va ahamiyati yoritiladi. Maqolada zamonaviy jamiyatda uchraydigan ruhiy zo‘riqish, stress va ijtimoiy moslashish muammolarini bartaraf etishda psixologik xizmatlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Shuningdek, psixologik yordamning turli shakllari, profilaktik chora-tadbirlari hamda aholining psixologik madaniyatini oshirish yo‘llari haqida fikr yuritiladi. Tadqiqot natijalari ijtimoiy barqarorlikni ta’minlashda psixologik yordamning muhim omil ekanini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar: psixologiya, ijtimoiy, ruhiy, metodologiya, salomatlik
OLIY TA’LIM MUASSASALARIDA TALABALARNI MUHANDIS- PEDAGOG KASBIY FAOLIYATIGA TAYYORLASH DAVR TALABI SIFATIDA
Annotatsiya. Maqolada oliy ta’lim muassasalarida muhandis-pedagog kadrlar tayyorlashning nazariy-amaliy asoslari, bu sohadagi ilg‘or tajribalar, ta’lim-tarbiya jarayonidagi samarali metodik yondashuvlar hamda bu yo‘nalishni yanada takomillashtirish imkoniyatlari, muhandis-pedagog kasbiy faoliyatining xususiyatlari chuqur tahlil qilinadi.
Kalit so‘zlar: ta’lim, tarbiya, talaba, jarayon, kasb, muhandislik, pedagoglik, metodika, yangilik, izlanish, harakat, imkoniyat, xususiyat, natija.
TA’LIMDA MENEJMENT VA BOSHQARUV IQTISOSLIGI
ANNOTATSIYA Mazkur maqolada ta’lim menejmenti sohasida kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish va ularni sertifikatlash jarayonining ahamiyati yoritilgan. Bugungi globallashuv sharoitida ta’lim tizimini samarali boshqarish, raqobatbardosh kadrlarni tayyorlash hamda innovatsion pedagogik yondashuvlarni tatbiq etishda ta’lim menejmenti mutaxassislarining kasbiy tayyorgarligi alohida ahamiyat kasb etadi. Kompetensiyalarni rivojlantirish jarayonida nazariy bilimlar bilan bir qatorda amaliy ko‘nikmalarni shakllantirish, zamonaviy boshqaruv texnologiyalaridan foydalanish va xalqaro tajribalarni o‘rganish muhim sanaladi. Sertifikatlash esa mutaxassislarning malakasini rasmiylashtirish, ularning kasbiy darajasini tasdiqlash hamda mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, maqolada sertifikatlashning ta’lim menejmenti tizimidagi sifat kafolatlari va samaradorlikni oshirishdagi roli tahlil etilgan.
Kalit so‘zlar: ta’lim menejmenti, kasbiy kompetensiyalar, sertifikatlash, boshqaruv, malaka, innovatsiya, samaradorlik, sifat kafolati.
ANNOTATSIYA Ushbu maqolada ta’limda menejment va boshqaruvning nazariy va amaliy asoslari, ularning ta’lim tizimi samaradorligini oshirishdagi o‘rni keng yoritilgan. Ta’lim tizimi doimiy ravishda rivojlanib borayotgan sharoitda boshqaruv jarayonlari strategik yondashuv, tizimli nazorat va tahlil asosida tashkil etilishi zarurligi ta’kidlanadi. Zamonaviy menejment konsepsiyalari, jumladan, strategik rejalashtirish, motivatsiya, monitoring va baholash mexanizmlarining o‘quv jarayonida qo‘llanilishi ta’lim sifatini oshirishga xizmat qiladi. Shuningdek, maqolada ta’lim muassasalarida boshqaruvning tashkiliy va pedagogik jihatlari, o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘rtasidagi hamkorlikni kuchaytirish, innovatsion ta’lim texnologiyalarini joriy etish orqali samaradorlikka erishish masalalari yoritilgan. Pedagogik menejmentning asosiy vazifalari ta’lim jarayonida samarali muhit yaratish, o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini rivojlantirishga sharoit yaratish hamda ta’lim muassasalarini strategik rivojlantirish yo‘nalishlari tahlil qilingan.
Kalit so‘zlar: Ta’lim, menejment, boshqaruv, samaradorlik, innovatsiya, strategik rejalashtirish, monitoring, baholash, pedagogik menejment
KOXLEAR IMPLANTATSIYADAN KEYIN BOLA QANDAY REABILITATSIYAGA MUHTOJ?»
Аnnоtаtsiуа: Ushbu maqola koxlear implantatsiyadan (KI) so'ng bolaning to'liq reabilitatsiya jarayoniga bo'lgan ehtiyojlarini chuqur o'rganadi. Unda jarrohlikdan so'ng nutqni rivojlantirish, eshitish qobiliyatini yaxshilash, ijtimoiy moslashuv va emotsional barqarorlikni ta'minlash uchun zarur bo'lgan turli reabilitatsiya usullari, jumladan, audiologik sozlash, nutq terapiyasi, oilaviy maslahatlar va ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantirish bo'yicha mashg'ulotlar tahlil qilinadi. Maqolada shuningdek, reabilitatsiya jarayonida bolaning yoshiga, individual ehtiyojlariga va oilaning faol ishtirokiga e'tibor qaratish muhimligi ta'kidlanadi. Bundan tashqari, ushbu maqola sog'liqni saqlash mutaxassislari, o'qituvchilar va oila a'zolari uchun bolaning koxlear implantatsiyadan keyin muvaffaqiyatli reabilitatsiyasini ta'minlash uchun amaliy maslahatlar va ko'rsatmalar beradi.
Kаlit sо‘zlаr: Reabilitatsiya, Nutq rivojlanishi, Eshitish terapiyasi, Audiologik sozlash, Oilaviy ishtirok, Ijtimoiy moslashuv, Emotsional barqarorlik
KOXLEAR IMPLANTATSIYA VA DUNYO AMALIYOTI: XALQARO TAJRIBA VA O’ZBEKISTONDAGI HOLAT
Аnnоtаtsiуа: Ushbu maqola koxlear implantatsiya (KI) sohasidagi xalqaro tajribani va O'zbekistondagi hozirgi holatni tahlil qiladi. Unda dunyo bo'ylab KI texnologiyasining rivojlanishi, qo'llanilishi va natijalari, shuningdek, KI operatsiyalari o'tkazish bo'yicha ilg'or tajribalar ko'rib chiqiladi. Maqolada O'zbekistondagi KI xizmatlarining mavjudligi, sifati, narxi va ularga erishish imkoniyatlari, operatsiyadan keyingi reabilitatsiya dasturlari va ularning samaradorligi baholanadi. Bundan tashqari, O'zbekistonning KI sohasidagi muammolari, masalan, malakali mutaxassislar yetishmasligi, zamonaviy texnologiyalarning cheklanganligi va jamoatchilikning xabardorligi pastligi kabi masalalar ko'rib chiqiladi. Maqola KI sohasidagi xalqaro tajribadan kelib chiqib, O'zbekistonda ushbu xizmatlarni yanada rivojlantirish va takomillashtirish bo'yicha takliflar beradi.
Kаlit sо‘zlаr: Koxlear implantatsiya (KI), Xalqaro tajriba, O'zbekiston, Eshitish qobiliyati, Texnologiya, Reabilitatsiya, Mutaxassislar
NEONATAL DAVRDA HOMLA ICHI INFEKSIYASINING KLINIK KECHISHI VA UNI ANIQLASHDA LABORATOR KO'RSATKICHLARNING KLINIK AHAMIYATI.
Annotatsiya: Ushbu tezisda neonatal davrda homila ichi infeksiya (HII)ning klinik kechishi hamda uni aniqlashda laborator ko‘rsatkichlarning diagnostik va prognostik ahamiyati tahlil qilinadi. Bugungi kunda HII neonatal mortalitet va morbiditetning asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Infeksion jarayonning erta bosqichida laborator tekshiruvlar – C-reaktiv oqsil (CRP), prokaltsitonin, to‘liq qon tahlili va bakteriologik testlar yordamida kasallikni aniqlash natijalarining yuqori sezgirlikka ega ekani ko‘rsatib o‘tiladi.
Kalit so‘zlar: neonatal davr, homila ichi infeksiya, laborator diagnostika, C- reaktiv oqsil, prokaltsitonin, bakteriologik tekshiruvlar, klinik belgilari
GIPERBILIRUBINEMIYA FONIDA ESEFALOPATIYA XAVFINI ANIQLOVCHI KLINIK-LABORATOR MEZONLAR.
Annotatsiya: Ushbu tezisda yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda giperbilirubinemiya fonida bilirubinli ensefalopatiya (kernikterus) rivojlanish xavfini baholashda qo‘llaniladigan asosiy klinik va laborator mezonlar tahlil qilinadi. Xususan, homiladorlik va tug‘ruq jarayonining kechishi, tug‘ilgan vaqtdagi tana vazni, APGAR balining past bo‘lishi, gemolitik kasalliklar, infektsion holatlar va qon guruhlari nizoligi kabi klinik ko‘rsatkichlar bilan bir qatorda umumiy bilirubin, erkin (konjugatsiyalanmagan) bilirubin, albumin darajalari, bilirubin/albumin nisbati hamda transkranial dopplerografiya natijalari asosida ensefalopatiya rivojlanish ehtimoli aniqlashning ilmiy asoslari bayon etiladi.
Kalit so‘zlar: giperbilirubinemiya, bilirubinli ensefalopatiya, klinik mezonlar, laborator ko‘rsatkichlar, NEYROTOKSIKLIK, yangi tug‘ilgan chaqaloq
YANGI TUG'ILGAN CHAQALOQLARDA GIPERBILIRUBINEMIYA (PATALOGIK SARIQLIK) FONIDA ENSEFALOPATIYA RIVOJLANISHIGA OLIB KELIVCHI SABABLAR, KLINIK KECHISHI, DAVOLASH YONDASHUVLARI VA ASORATLAR TAHLILI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada yangi tug‘ilgan chaqaloqlarda giperbilirubinemiya (patologik sariqlik) fonida neyrotoksik shikastlanish – bilirubinli ensefalopatiya rivojlanishiga olib keluvchi omillar, kasallikning klinik kechishi, zamonaviy diagnostika va davolash yondashuvlari hamda kech va erta asoratlari tahlil qilingan. Shuningdek, protsessni o‘z vaqtida aniqlash va davolash bo‘yicha respublika neonatologiya amaliyotida qo‘llanilayotgan standartlarga asoslangan algoritmlar ko‘rib chiqilgan.
Kalit so‘zlar: giperbilirubinemiya, patologik sariqlik, bilirubinli ensefalopatiya, yangi tug‘ilgan chaqaloqlar, kernikterus, fototerapiya, neyroprotektsiya, asoratlar
ZAMONAVIY TELEVEDENIYADA JURNALISTLAR MAHORATI.
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy televideniyeda jurnalistlar mahoratining ahamiyati, ularning professional tayyorgarligi va axborot uzatish jarayonidagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, global raqobat sharoitida televideniye jurnalistining kreativlik, tezkorlik, axborot aniqligi va ijtimoiy mas’uliyat kabi kasbiy kompetensiyalari yoritib beriladi. Maqolada respublika va xalqaro tajribalar misolida jurnalist mahoratini shakllantirish omillari va ularni mustahkamlash yo‘llari bo‘yicha tahliliy yondashuvlar keltirilgan.
Kalit so‘zlar: televideniye, jurnalist mahorati, innovatsion texnologiyalar, axborot sifati, ijtimoiy mas’uliyat, kasbiy kompetensiyalar.
YO‘L-TRANSPORT HODISALARINING ASOSIY SABABLARI.
Annotatsiya:Ushbu maqola Velomoped va Skuter ishtirokidagi yo‘l-transport hodisalari (YTH)larning oqibatlari haqida ma’lumotlar batafsil bayon etilgan.Yo‘l- transport hodisalari (YTH) dunyo bo‘ylab jiddiy muammo bo‘lib,haryili minglab insonlarning hayotiga zomin bo‘ladi.
Kalit so‘zlar:YTH, skuter va velomoped yo‘laklari, yo‘l, qulaylik, masofa.
THE ROLE AND IMPACT OF INTERNET JOURNALISM IN INFORMATION DISSEMINATION
Abstract: Internet journalism has redefined how information is produced, delivered, and consumed in the digital age. It offers speed, accessibility, and interactivity that surpass traditional media formats, making it a vital tool in modern communication. However, this transformation has also introduced new challenges related to information accuracy, ethical standards, and the growing influence of algorithms. This article explores the evolving role and impact of Internet journalism in disseminating information, highlighting its advantages, potential risks, and ongoing responsibilities in an era dominated by digital content.
Keywords: Internet journalism, digital media, information dissemination, online reporting, media transformation, news consumption, journalism ethics, real- time news
DEVELOPMENT OF ACADEMIC LYCEUM STUDENTS’ COMMUNICATIVE COMPETENCE IN A FOREIGN LANGUAGE THROUGH MICRO-TEACHING TECHNOLOGY
The article examines the effectiveness of micro-teaching technology in developing communicative competence in foreign languages among academic lyceum students. Micro-teaching, as a learner-centered approach, provides opportunities for students to engage in short, structured teaching sessions, receive constructive feedback, and improve their speaking, listening, reading, and writing skills. The study highlights that integrating micro-teaching activities into the language learning process fosters confidence, critical thinking, and active participation. The results demonstrate that micro-teaching not only enhances linguistic knowledge but also develops essential 21st century skills such as collaboration, creativity, and problem-solving.
Keywords: Micro-teaching, communicative competence, academic lyceum, foreign language teaching, learner-centered approach.
HUDUDLARDA BOJXONA VA SOLIQ IMTIYOZLARINING SAMARADORLIGINI OSHIRISH YO’LLARI (XORAZM VILOYATI MISOLIDA)
Annotatsiya. Mazkur maqolada Xorazm viloyati misolida hududlarda taqdim etilayotgan bojxona va soliq imtiyozlarining samaradorligi tahlil qilingan. Investitsion muhitni yaxshilash, kichik biznes va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash hamda yangi ish o‘rinlarini yaratishda imtiyozlarning tutgan o‘rni ochib berilgan. Shu bilan birga, mavjud muammolar tahlil qilinib, ularni bartaraf etish va imtiyozlardan foydalanish samaradorligini oshirish bo‘yicha aniq taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari hududiy iqtisodiy siyosat samaradorligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.
Kalit so‘zlar: Xorazm viloyati, bojxona imtiyozlari, soliq imtiyozlari, investitsiya muhiti, tadbirkorlik, iqtisodiy rivojlanish, hududiy siyosat, samaradorlik.