ЛЕОКАНИ ТУНЛАМИ (Leucania loreyi Duponchel)ГА ҚАРШИ САМАРАЛИ ПАРАЗИТ ЭНТОМОФАГЛАРНИ ҚЎЛЛАШ - О.А.Сулаймонов; Б.Б.Собиров (Ta’limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2025)
Ер юзидаги инсоният сонининг ортиши озиқ овқатга бўлган талабнинг ошиши билан белгиланади. Шунинг учун қишлоқ хўжалигида етиштирилаётган барча экинлардан сифатли, мўл ва экологик тоза махсулотларни етиштиришда уларни зараркунандалардан ҳимоялаш асосий муоммолардан биридир. Бунда эса экин ҳосилини сақлаб қолиш учун турли кураш чораларини қўллаб ортиқча мехнат ва ва маблағ сарфланмоқда. Айниқса зараркунандаларга қарши кимёвий воситаларнинг аёвсиз қўлланилиши натижасида атроф муҳит мусоффолиги ва иссиққонли жозотларга зарари катта бўлиб, салбий оқибатларга олиб келмоқда. Шу сабали зараркунандаларга қарши экологик тоза биологик кураш усулларини қўллаш ва уни янада такомиллаштириш мақсадида бир қатор илмий изланишлар олиб борилмоқда. Бу эса ҳар томонлама самарали бўлиб, экологик тоза қишлоқ хўжалиги махсулотларини етиштириш билан бир қаторда атроф муҳит мусаффолиги ва биоценоз мувозанатини тиклашга ҳам ўз таъсирини кўрсатади. Маккажўхори озуқабоб экин бўлиб, ундан халқ хўжалигида кенг фойдаланилади. Лекин кейинги йилларда ушбу экинга бир нечта турдаги тунлам ва парвоналар жиддий зарар етказиб хосилни 60-70 % гача нобуд қилмоқда (Тошкент вилояти 2024йй.). Булар маккажўхори парвонаси (Ostrinia nubilalis Hb.), кўсак қурти, леокани тунлами жўхоризорларда катта нобудгарчиликларга сабаб бўлмоқда. Ушбу зараркунанда ҳаммахўр бўлганлигидан 50 дан ортиқ қишлоқ хўжалик экинларига зарар етказади. Бундай ҳодисалар Бухоро ва Фарғона вилоятларида қайд қилинган.