O‘ZBEKISTON QISHLOQ XO‘JALIGI YERLARINING MONITORINGI: ILMIY YANGILIKLAR, MUAMMOLAR VA YECHIMLAR - Ochilova Mukhayyo Shakar qizi; Hazratov Firuz Saidjonovich (Ta’limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2025)
O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi yerlarining samarali boshqaruvi va uzoq muddatli barqarorligi zamonaviy monitoring tizimlarini talab etadi. Mavjud yondashuvlar ko‘p hollarda an’anaviy tekshiruvlarga tayangan bo‘lib, vaqt va resurslar jihatidan samarasiz hisoblanadi. Ushbu tadqiqotda geoinformatsion tizimlar (GIS), masofadan zondlash (RS) texnologiyalari, dron tasvirlari va NDVI indeksidan foydalanib, yer holatini kuzatishning integratsiyalashgan modeli ishlab chiqildi. Ma’lumotlar O‘zbekistonning turli agroiqlim zonalarida yig‘ilib, tuproq unumdorligi, sho‘rlanish darajasi, eroziya belgilari va ekin holatini baholashda qo‘llandi. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, yuqori aniqlikdagi raqamli xaritalar va onlayn monitoring platformalari yordamida agronomik qarorlar qabul qilish jarayoni tezlashadi va aniqligi oshadi. Shu bilan birga, mavjud huquqiy-me’yoriy baza zamonaviy raqamli monitoring talablariga mos ravishda yangilanishi lozim. Tadqiqot natijalari shuni tasdiqladiki, integratsiyalashgan monitoring yondashuvi yer degradatsiyasining oldini olish, hosildorlikni oshirish va resurslardan oqilona foydalanish imkonini beradi. Mazkur ish Eurasian Journal of Soil Science doirasida ilmiy hamjamiyat uchun yangi ma’lumotlar taqdim etadi hamda davlat organlari, fermer xo‘jaliklari va tadqiqotchilar uchun amaliy tavsiyalar beradi.