JADID DRAMALARIDA AYOLLAR TA’LIMI MASALASI - Bozorova G.R., (Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari, 2025)
Mamlakatimizning mustaqillikka erishishi xalqimiz tarixini yoritishda, shuningdek, mustamlaka Turkiston sharoitida milliy ma’rifatparvarlikning ahvoli, jadidlar faoliyatida ta’lim, ayollar ta’limi, matbuot masalalarini baholashda tub burilish yasadi. Turkistonda jadidchilik harakati o‘z-o‘zidan paydo bo‘lgani yo‘q. Mahalliy ziyolilar, xotin-qiz islohotchilar Chor Rossiyasining musulmon hududlarida ayollarning haqiqiy emansipatsiyasiga uchta yo‘l bilan erishish mumkinligiga qat’iy ishonishgan. Ya’ni o‘sha davrdagi zamonaviy maktablarda erkaklar va ayollarning ta’limini bosqichma-bosqich takomillashtirish orqali (jadid maktablari misolida), Chor Rossiyasi Buxoro va Xiva hududlarida (1883–1917 yillarda) musulmonlar uchun soni va tarqalishi ortib borayotgan taraqqiyparvar gazeta va jurnallar orqali islohotchilik gʻoyalarini musulmon xalqlari oʻrtasida targʻib qilishni maqsad qilishdi. Turkistonda ayollarning zamonaviy ta’lim va ma’rifatparvarlikning ildizlari XIX asrning ikkinchi yarmida ma’rifatparvarlik g‘oyalarini modernizatsiya qilish harakati boshlanishi bilan bog‘liq.