IBTIDOIY DINIY E’TIQODLAR BILAN BOG’LIQ BO’LGAN ORNAMENTLAR VA TASVIRLAR - R.Po`latova, (Ustozlar uchun, 2025)
Dualizm insonning eng ilk diniy e’tiqodlaridan biri sifatida. Dualizm – insonning ilk diniy e’tiqodlaridan biri bo’lib, lotincha “dualis” – ikki yoqlama degan ma’noni anglatadi. Dualizm – bir-biri bilan birlashtirib bo’lmaydigan holatlar, tamoyillar, fikrlash tarzi, dunyoqarash, intilish va gneseologik tamoyillar yonma-yon mavjudligini targ’ib qiluvchi ta’limot. Dualizm termini nemis faylasufi X.Volf (1679-1754) tomonidan muomalaga kiritilgan. Dualizm quyidagi juft tushunchalarni ifodalaydi: g’oyalar dunyosi va voqeiy dunyo (Platon), xudo va iblis (yaxshilik va yomonlik tamoyili), xudo va dunyo, ruh va materiya, tabiat va ruh, jon va tan, ob’yekt va sub’yekt, bilim va e’tiqod, foniy va boqiy dunyo, tabiat saltanati, ilohiy marhamat saltanati va boshqalar. Dualizm falsafiy, diniy, antropologik, etika shaklida namoyon bo’lishi mumkin. Qadimgi davrda O’rta Osiyo xalqlarining qadimgi dinlarida ham dualizm namoyon bo’ladi.