ТОШ ЎЙМАКОР САНЪАТИ - Х.Юлдашева, (Ustozlar uchun, 2025)
Тош ўймакор усталарнинг асосий иш материалидир. У мустаҳкам, узоққа чидайдиган ва чиройли бўлиши керак. Тошдан қурилган нарсалар бир қанча асрлар давомида яшамоқда. Уни қайта ишлаш ва ундан бирор нарса ясаш қийин, кишидан сабр-тоқат талаб қилади.Археологик топилмалар ва архитектура ёдгорликларини безашда қадимдан ишлатилиб кели-наётганлигининг далилидир.Тош ўймакорлигида ишлатиладиган тошлар ўрни, мақсади ҳамда вазифасига қараб юмшоқ, ўртача қаттиқликдаги ва қаттиқ бўлади.Юмшоқ тошларга — гипстош, талькохлорит,  оҳактош ва бошқалар; ўртача қаттиқликдаги тошларга — оникс, порфир, оҳакли мармар ва қаттиқ тошларга эса — лазурит, амазон тоши, агат (халцедон), малахит, жадент, нефрит, яшма ва бошқалар киради. Бу материаллардан қозон, кўза, лаганлар ясалиб унга ажойиб ўйма нақшлар билан жило берилган.