INGLIZ VA O'ZBEK TILLARIDA OT SO'Z TURKUMINING GRAMMATIK XUSUSIYATLARI: QIYOSIY-TIPOLOGIK TAHLIL

Authors

  • Nomozova N.T. Author
  • Nazarov D Author
  • Tojiyev Sh Author

Keywords:

Kalit so'zlar: ot so'z turkumi, grammatik kategoriyalar, qiyosiy tilshunoslik, tipologik tahlil, o'zbek tili, ingliz tili, morfologiya, sintentik til, analitik til., Ключевые слова: имя существительное, грамматические категории, сопоставительное языкознание, типологический анализ, узбекский язык, английский язык, морфология, синтетический язык, аналитический язык., Keywords: noun, grammatical categories, comparative linguistics, typological analysis, Uzbek language, English language, morphology, synthetic language, analytical language.

Abstract

Mazkur maqolada ingliz va o'zbek tillaridagi ot so'z turkumining grammatik kategoriyalari chuqur qiyosiy-tipologik tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida otlarning son, kelishik, egalik va jins kabi asosiy grammatik belgilari ikki til tizimida qanday ifodalanishi hamda ular o'rtasidagi o'xshashlik va farqlar aniqlangan. Tillarning turli oilalarga mansubligi sababli, otlarning grammatik xususiyatlarida sezilarli tafovutlar mavjud. Ingliz tilida analitik usullar ustunlik qilsa, o'zbek tilida sintentik grammatik shaklllar keng qo'llaniladi. Tadqiqot natijasida olingan xulosalar qiyosiy tilshunoslik nazariyasi, amaliy tarjimashunoslik va ikkinchi tilni o'qitish metodikasi uchun amaliy ahamiyatga ega ekanligi ko'rsatilgan.

В данной статье проведен глубокий сопоставительно-типологический анализ грамматических категорий имени существительного в английском и узбекском языках. В рамках исследования выявлены способы выражения основных грамматических признаков существительных - числа, падежа, принадлежности и рода в системе двух языков, а также определены сходства и различия между ними. В связи с принадлежностью языков к разным семьям, существуют значительные различия в грамматических особенностях существительных. Если в английском языке преобладают аналитические способы, то в узбекском языке широко используются синтетические грамматические формы. Выводы, полученные в результате исследования, имеют практическое значение для теории сопоставительного языкознания, прикладной переводоведения и методики преподавания второго языка.

This article presents a comprehensive comparative-typological analysis of the grammatical categories of nouns in English and Uzbek. The research examines how the main grammatical features of nouns - number, case, possession, and gender - are expressed in both language systems, identifying similarities and differences between them. Due to the languages belonging to different families, there are significant variations in the grammatical characteristics of nouns. While analytical methods predominate in English, synthetic grammatical forms are widely used in Uzbek. The findings obtained from this research have practical significance for the theory of comparative linguistics, applied translation studies, and second language teaching methodology.

Published

2026-01-13