IOT TARMOQLARINI MODELLASHTIRISH VA MASSHTABLANUVCHANLIK MUAMMOLARI
Keywords:
IoT tarmoqlari, tarmoqlarni modellashtirish, simulyatsiya, masshtablanuvchanlik, sensor tarmoqlari, tarmoq topologiyasi, kechikish, paket yo‘qotilishi, edge computing, fog computingAbstract
Ushbu maqola IoT (Internet of Things) tarmoqlarini modellashtirish va ularning masshtablanuvchanlik muammolarini ilmiy va amaliy nuqtayi nazardan tahlil qilishga bag‘ishlangan. So‘nggi yillarda IoT texnologiyalarining jadal rivojlanishi natijasida millionlab sensorlar, aqlli qurilmalar va boshqaruv tizimlari yagona tarmoqqa ulanmoqda. Bunday katta miqyosdagi tarmoqlarning samarali ishlashi ularni to‘g‘ri modellashtirish va kelajakdagi yuklamalarni oldindan baholashni talab etadi. Shu sababli IoT tarmoqlarini modellashtirish zamonaviy tarmoq texnologiyalarining muhim tadqiqot yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Annotatsiyada IoT tarmoqlarini modellashtirishda qo‘llaniladigan asosiy yondashuvlar, jumladan, matematik modellar, grafik va ehtimollik asosidagi modellar hamda simulyatsiya muhitlari tahlil qilinadi. IoT tarmoqlari o‘zining geterogen tuzilishi, cheklangan resurslarga ega qurilmalar va turli aloqa protokollaridan foydalanishi bilan an’anaviy kompyuter tarmoqlaridan farq qiladi. Shu bois modellashtirish jarayonida qurilmalarning energiya sarfi, ma’lumot uzatish chastotasi, kechikish va paket yo‘qotilishi kabi ko‘rsatkichlarni hisobga olish muhim ahamiyatga ega