TAJRIBA IQTISODIYOTI MODELI ASOSIDA O‘ZBEKISTONDAGI MEHMONXONA XIZMATLARINING TAHLILI
Keywords:
Tajriba iqtisodiyoti, Pine va Gilmore modeli, estetik tajriba, qochish tajribasi, O‘zbekiston turizmi, mehmonxona sektori, mijoz tajribasi, kontent tahlili, turistik xizmatlar, emotsional marketing., Ключевые слова: экономика впечатлений, модель Пайна и Гилмора, эстетический опыт, эскапизм, туризм в Узбекистане, гостиничный сектор, клиентский опыт, контент-анализ, туристические услуги, эмоциональный маркетинг., Keywords: experience economy, Pine and Gilmore model, aesthetic experience, escapist experience, Uzbekistan tourism, hotel sector, customer experience, content analysis, tourism services, emotional marketing.Abstract
Ushbu maqolada O‘zbekistonning turistik shaharlari – Samarqand, Buxoro va Xiva shaharlarida joylashgan mehmonxonalar faoliyatida tajriba iqtisodiyoti modelining qo‘llanilish darajasi o‘rganilgan. Tadqiqot Pine va Gilmore (1999) tomonidan ishlab chiqilgan tajriba iqtisodiyoti nazariyasi asosida olib borilgan bo‘lib, mehmonxonalarda mijozlarga taklif etilayotgan to‘rtta tajriba turi – estetik, qochish, ko‘ngilochar va ta’limiy jihatlar kontent tahlili orqali baholangan. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatdiki, estetik tajriba komponenti barcha mehmonxonalarda yaqqol ifodalangan, qochish tajribasi qisman mavjud, ammo ko‘ngilochar va ta’limiy tajribalar deyarli yo‘q. Mehmonlar fikrlarining tahlili va muallifning shaxsiy tajribasi asosida turistik mehmonxonalarning tajribaviy xizmat dizayni bo‘yicha kamchiliklari aniqlanib, ularni bartaraf etishga qaratilgan strategik takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot namunaviy holat (case study) doirasida olib borilgan bo‘lib, xulosalar tanlangan mehmonxonalarga xos holatga asoslangan. Mazkur maqola tajriba iqtisodiyotiga asoslangan yondashuvlar orqali O‘zbekiston mehmonxona sektorining raqobatbardoshligini oshirishga ilmiy va amaliy hissa qo‘shadi.
В данной статье изучен уровень применения модели экономики впечатлений в деятельности гостиниц, расположенных в туристических городах Узбекистана — Самарканде, Бухаре и Хиве. Исследование основано на теории Пайна и Гилмора (1999), согласно которой анализу подверглись четыре типа клиентского опыта, предлагаемых гостиницами: эстетический, эскапистский, развлекательный и образовательный, с использованием метода контент-анализа. Результаты анализа показали, что эстетический компонент ярко выражен во всех гостиницах, эскапистский опыт присутствует частично, в то время как развлекательный и образовательный — практически отсутствуют. На основе анализа отзывов гостей и личного опыта автора были выявлены недостатки в дизайне гостиничных услуг и предложены стратегические рекомендации по их устранению. Исследование имеет характер кейс-стади, и сделанные выводы применимы к конкретным объектам. Настоящая статья вносит научный и практический вклад в повышение конкурентоспособности гостиничного сектора Узбекистана за счёт внедрения подходов, основанных на экономике впечатлений.
This article explores the application level of the experience economy model in the operations of hotels located in Uzbekistan’s key tourist cities — Samarkand, Bukhara, and Khiva. The study is based on the theory developed by Pine and Gilmore (1999), analyzing four types of customer experience offered by hotels — aesthetic, escapist, entertainment, and educational — through content analysis. The results indicate that the aesthetic experience is strongly present across all hotels, escapist elements appear partially, while entertainment and educational experiences are nearly absent. Based on guest reviews and the author's personal insights, the study identifies key weaknesses in experiential service design and proposes strategic recommendations for improvement. Conducted as a case study, the findings are specific to the selected hotels. This paper contributes both academically and practically to enhancing the competitiveness of Uzbekistan’s hotel sector through experience economy–based approaches.