INSHOOTNING CHO‘KISHINI ANIQLASH USLUBLARI

Authors

  • Qo‘chqarov Doston Akram o‘g‘li Author
  • Xalimova Shaxnoza Rahmidijanovna Author

Keywords:

Kalit soz‘lar: inshoot cho‘kishi, geodezik kuzatuv, nivelirlash, deformatsiya, monitoring tizimi, poydevor harakati, instrumental o‘lchash, texnik holat, xavfsizlik, ekspluatatsiya., Ключевые слова: осадка сооружений, геодезические наблюдения, нивелирование, деформация, система мониторинга, движение фундамента, инструментальные измерения, техническое состояние, безопасность, эксплуатация., Keywords: structural settlement, geodetic survey, leveling, deformation, monitoring system, foundation movement, instrumental measurement, technical condition, safety, operation.

Abstract

         Annotatsiya: Ushbu maqolada inshootlarning cho‘kishini aniqlash va baholash uslublari tahlil qilinadi. Inshoot cho‘kishi qurilish jarayonida va ekspluatatsiya davrida yuzaga keladigan muhim geotexnik muammo bo‘lib, uning o‘z vaqtida aniqlanishi bino va inshootlarning mustahkamligi hamda uzoq muddatli barqarorligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Maqolada cho‘kishni aniqlashning geodezik, instrumental va hisobiy usullari, ularning qo‘llanish sohalari, afzallik va kamchiliklari yoritilgan. Shuningdek, kuzatuv natijalarini tahlil qilish orqali inshootlarning texnik holatini baholash masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari qurilish va muhandislik amaliyotida cho‘kish jarayonlarini nazorat qilish va oldini olishda foydali bo‘lishi mumkin.

Аннотация: В данной статье анализируются методы определения и оценки осадки сооружений. Осадка сооружения является важной геотехнической проблемой, возникающей как в процессе строительства, так и в период эксплуатации, и её своевременное выявление имеет большое значение для обеспечения прочности и долгосрочной устойчивости зданий и сооружений. В статье освещены геодезические, инструментальные и расчетные методы определения осадки, сферы их применения, а также их преимущества и недостатки. Особое внимание уделено вопросам оценки технического состояния сооружений на основе анализа результатов наблюдений. Результаты исследования могут быть полезны в строительной и инженерной практике для контроля   процессов осадки и предотвращения их возникновения.

Annotation: This article analyzes the methods for detecting and assessing the settlement of structures. Structural settlement is an important geotechnical issue that occurs during both the construction phase and the operational period, and its timely identification is crucial for ensuring the strength and long-term stability of buildings and structures. The article highlights geodetic, instrumental, and computational methods for determining settlement, their areas of application, as well as their advantages and disadvantages. Special attention is given to evaluating the technical condition of structures through the analysis of monitoring results. The research findings can be useful in construction and engineering practice for controlling settlement processes and preventing their occurrence.

Published

2026-03-10